کود اسید آمینه

کود اسید آمینه چیست؟

آمینو اسیدها از نوع ترکیبات آلی هستند. همه اسیدهای آمینه از یک کربن مرکزی، یک گروه آمینه حاوی نیتروژن و یک زنجیره جانبی متغیر تشکیل شده‌اند. مانند همه موجودات زنده، گیاهان برای ساختن پروتئین‌ها به اسیدهای آمینه ضروری نیاز دارند که ساختارهای درون و خارج سلولی را تشکیل می‌دهند، فرآیندهای متابولیک را تنظیم می‌کنند و انتقال مواد مغذی را تسهیل می‌کنند. اسیدهای آمینه را می‌توان از طریق ریشه یا مستقیماً از طریق روزنه‌های روی برگ‌ها جذب کرد.

چند نمونه از اسیدهای آمینه که در کودهای با کیفیت بالا و محرک زیستی یافت می‌شوند عبارتند از:

• گلایسین: گلایسین که ساده‌ترین اسید آمینه است و فقط یک اتم هیدروژن به عنوان زنجیره جانبی آن دارد. گلایسین به دلیل ساختار ساده‌ای که دارد به راحتی می‌تواند به بافت گیاه نفوذ کند و منبع خوبی از نیتروژن در دسترس گیاه است.
• تریپتوفان: تریپتوفان که پیش ساز ایندول استیک اسید (IAA) است. ایندول استیک اسید یک هورمون رشد گیاهی است که رشد جانبی ریشه را تحریک می‌کند.
• گلوتامات: گلوتامات، که پیش ساز سنتز چندین اسید آمینه است و در مسیرهای متابولیکی مختلف نقش دارد، بنابراین افزودن گلوتامات پتانسیل افزایش فراوانی چندین اسید آمینه را دارد.
• پرولین: پرولین، که نشان داده است تحمل به تنش را افزایش می‌دهد و با افزایش رشد و عملکرد گیاه، هم‌ بستگی دارد.

همان‌طور که در بالا اشاره شد هر یک از اسید آمینه‌ها وظیفه خاصی را در گیاه بر عهده دارند و برندهای اسید آمینه‌ای که به صورت تجاری در بازار وجود دارند و ما تهیه می‌کنیم از ترکیب این اسید آمینه‌ها تشکیل شده‌اند. براساس اینکه مقدار کدام نوع اسید آمینه در آن برند مورد نظر بیش‌تر باشد اثر آن برند هم متفاوت است، مثلاً در برند اسید آمینه‌ای که میزان پرولین بیش‌تر باشد این نوع اسید آمینه بیش‌تر به عنوان ضد تنش استفاده می‌شود و اگر میزان گلایسین بالاتر باشد از آن اسید آمینه می‌توان به عنوان محرک رشد استفاده کرد.

اسیدهای آمینه اجزای اساسی پروتئین‌ها هستند و به دلیل خواص مهمی که دارند با تأثیر بر عملکرد و رشد محصول نقش مهمی در کشاورزی دارند. استفاده از اسیدهای آمینه در کشاورزی طیف وسیعی از مزایا را برای محصولات به ارمغان می‌آورد. این امر به ویژه در طول مراحل بحرانی رشد گیاه که نیاز به جذب سریع و کارآمد مواد مغذی را دارند، اهمیت دارد.

اسیدهای آمینه بسیاری از فرآیندهای مهم را فعال می‌کنند، از جمله افزایش فعالیت فتوسنتز، بهبود ویژگی‌های کیفی محصولات، تضمین گرده‌افشانی و بلوغ مناسب میوه‌ها و عمل به عنوان پیش‌ساز هورمون‌های گیاهی که مسئول سرعت رشد و نمو گیاهان هستند.

اسیدهای آمینه همچنین از عوامل کلات‌کننده عالی هستند، به این معنی که می‌توانند علاوه بر تأمین منبع عالی نیتروژن، به جذب ریزمغذی‌ها توسط گیاه نیز کمک کنند.

همان‌طور که در بالا اشاره شد اسید آمینه‌ها به عنوان عوامل کلات‌کننده نیز استفاده می‌شوند به این معنی که اسیدهای آمینه به نوعی به عنوان ناقل در کودها استفاده می‌گردند که وظیفه انتقال عناصر غذایی از بیرون به درون گیاه را بر عهده دارند.

نکته‌ای که اینجا بسیار مهم و قابل توجه می‌باشد این است که در زمان استفاده از اسید آمینه‌ها باید دقت گردد قبل از استفاده از این ترکیبات، از کودهای مسی یا ترکیبات مسی از جمله قارچ‌کش‌های مسی استفاده نشده باشد یا قبل از استفاده از اسید آمینه حتماً آبشویی انجام شده باشد چرا که این دست از ترکیبات (از جمله ترکیبات مسی) در غلظت‌های بسیار پایین در شیره سلولی وجود دارند و اگر غلظت آنها به طور ناگهانی بالا رود و افزایش یابد سبب ایجاد خسارت می‌گردد و از آنجایی که اشاره گردید اسید آمینه‌ها به عنوان ناقل عمل می‌کنند، ترکیبات مسی که در سطح برگ استفاده شدند و نقش و اثر آنها در سطح برگ می‌باشد را به داخل برگ منتقل کرده و سبب ایجاد خسارت می‌گردد.

استفاده از کود آمینو اسید به عنوان بخشی از یک برنامه تغذیه کامل محصول، یک راه عالی برای کاهش اتکا به کودهای مصنوعی بدون به خطر انداختن عملکرد محصول است و آنها می‌توانند رشد گیاه را به گونه‌ای باور نکردنی تقویت کنند.

خواص کود اسید آمینه

۱. بلوغ زودرس:

اسیدهای آمینه موجود در کودهای آمینو اسیدی می‌توانند مستقیماً توسط اندام‌های مختلف گیاهان جذب شوند و اثر آشکارشان را می‌توان در مدت زمان کوتاهی پس از مصرف مشاهده کرد. در عین حال، می‌تواند بلوغ زودرس محصولات را تقویت کرده و چرخه رشد را کوتاه کند.

۲. افزایش فتوسنتز:

۳. گلایسین موجود در اسیدهای آمینه می‌تواند محتوای کلروفیل گیاه و همچنین جذب و استفاده از دی اکسید کربن توسط محصولات را افزایش دهد و قدرت فتوسنتز را بالا ببرد.

۴. بهبود کیفیت:

انواع فراوان آمینو اسیدها می‌توانند کیفیت محصولات (رنگ‌گیری، میزان قند، قابلیت نگهداری و…) را بهبود بخشند.

۵. افزایش مقاومت:

بهبود عملکرد متابولیک و مقاومت در برابر استرس. اسیدهای آمینه پس از جذب توسط گیاه، می‌توانند عملکردهای فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی (ساقه‌های ضخیم، برگ‌های ضخیم، سطح برگ زیاد، تسریع در تشکیل و تجمع ماده خشک، مقاومت در برابر سرما و خشکی، مقاومت در برابر باد خشک و گرم و مقاومت در برابر بیماری‌ها و آفات) خود را تقویت کنند.

۶. افزایش رشد ریشه:

آمینو اسیدها اثر ترویجی خاصی بر رشد ریشه گیاهان دارند. بسیاری از تولیدکنندگان در بخش کشاورزی اسیدهای آمینه را با عنوان “کودهای ریشه” می‌نامند. اثرات آنها بر روی سیستم ریشه عمدتاً در تحریک تقسیم و رشد سلول‌های مریستم ریشه ظاهر می‌شود تا گیاهچه‌ها به سرعت ریشه بدهند. در نتیجه ریشه‌های ثانویه افزایش می‌یابد، توده ریشه افزایش می‌یابد و سیستم ریشه طویل می‌شود که در نهایت منجر به افزایش قابل توجه توانایی گیاهان در جذب آب و مواد مغذی می‌گردد.

۷. افزایش جذب عناصر غذایی:

پپتیدهای موجود در آمینواسیدها کشش سطحی محلول را کاهش می‌دهند و باعث می‌شوند سطح برگ بهتر پوشانده شود و جذب مواد مغذی توسط برگ‌ها را افزایش می‌دهد.

کود اسید آمینه و جلبک دریایی

زمانی که کود اسید آمینه با جلبک دریایی ترکیب می‌شود، یک ساختار پروتئینی می‌سازد که فواید بسیار زیادی برای گیاهان دارد. یکی از فواید مهم استفاده از این ترکیب قوی شدن گیاه در برابر تنش‌های مختلف است. یعنی گیاه می‌تواند با استفاده از این کود، تقویت شده و در برابر عواملی مانند کاهش دما، کاهش رطوبت، شوری خاک، اثرات سموم و آفت‌کش و… مقاومت بیش‌تری نشان دهد. همچنین استفاده از این ترکیب مغذی باعث می‌شود که گیاه رشد طولی بیش‌تری داشته باشد و در مقایسه با گیاهان معمولی وزن بالاتری به‌دست آورد. این ترکیب در بسیاری از گیاهان موجب گل‌دهی زود هنگام شده و به طور کلی موجب می‌شود که میوه‌هایی بزرگ‌تر از حالت معمول به‌دست بیاید.

کود آمینو اسید برای گیاهان آپارتمانی

افرادی که به نگهداری گیاهان آپارتمانی علاقه‌مند هستند، باید بدانند که استفاده از کود آمینو اسید می‌تواند برای این دسته از گیاهان شبیه معجزه عمل کند. در واقع این کود برای گیاهان آپارتمانی نقش ضد تنش را داشته و آن‌ها را از انواع تنش‌های محیطی مانند تغییر دما، تغییر فضا، آفات و… حفظ می‌کند. البته باید به این نکته دقت داشته باشید که خاصیت ضد استرس بودن کود اسید آمینه تنها مزیت استفاده از آن نیست، بلکه می‌توانید با استفاده از این ماده مغذی گل‌دهی گیاه خود را زیاد کنید و طراوت و شادابی را به آن برگردانید.

 برای جلوگیری از زرد شدن و ریختن برگ‌های گیاه پیش از جابه‌جایی کافی است که مقداری از این کود را به خاک آن اضافه کنید. برای استفاده کردن از کود اسید آمینه در گیاهان آپارتمانی کافی است که کود را به مقدار مناسبی از آب اضافه کرده و آن را پای گلدان بریزید. یک روش دیگر برای استفاده از کود هم پاشیدن آب مخلوط شده با آمینو اسید روی برگ‌های گیاهان آپارتمانی است.

زمان مصرف کود اسید آمینه

زمان مصرف کود آمینو اسید می‌تواند برای گیاهان مختلف متفاوت باشد. اما باید به این نکته توجه داشت که استفاده از این کود در همه مراحل رشد و نمو گیاه بسیار مفید و پر فایده خواهد بود.

مصرف کودهای آمینو اسید برای رفع نیازهای تغذیه‌ای گیاهان به ویژه در زمان جوانه‌زنی بذر، رشد ریشه، پیوند و دوره‌های تنش محیطی ایده‌آل است.