کلات کلسیم
کلات کلسیم چیست؟ اغلب کشاورزان نمیدانند کلات کلسیم چه تاثیری در رشد و سلامت گیاهان دارد؟ فرق کود کلاته با کود معمولی در چیست؟ آیا کود کلات شده مواد مغذی در خاک را افزایش میدهد یا نه؟ اهمیت تغذیه درست درختان آنقدر بالاست که اگر برنامه تغذیه مناسبی برایشان نداشته باشد قطعا بازدهی مورد نظر کشاورز را نخواهند داشت. فقط با استفاده از کودهای شیمیایی و آلی (مرغی، گاوی و گوسفندی و…) به موفقیت صد در صد و بازدهی بالا میتوان رسید. با توجه به اهمیت این موضوع، در مقاله امروز قصد داریم از کود کلات کلسیم که جز کودهای شیمیایی است و از مزایای آن برایتان شرح دهیم تا بیشتر با آن آشنا شوید.
منظور از کود کلات شده چیست؟
کلات امروزه به بخش مهمیاز صنعت کودسازی در کشورهای پیشرو کشاورزی تبدیل شده و اغلب آنها سعی دارند کودهای حاوی عناصر را به صورت کلاته وارد بازار نمایند. کلات در صنعت کودهای کشاورزی به مواد غذایی غیر آلی که توسط یک مولکول از ماده آلی محصور شده میگویند. در مجموع کلات کردن یک فرایند ساده و طبیعی است. زمانی که عنصری مغزی در کنار مولکولهای پایدار و مرکبی که آلیاند (عوامل کلات) نگهداری شود کود کلات شده گویند. کلات عناصر ریز مغذی مانند آهن، مس، منگنز و… به صورت گسترده در کشاورزی مورد استفاده میباشند.
فرم کلات یک عنصر در مقایسه با نوع معمولیاش خیلی راحتتر در خاک توسط گیاه جذب میگردد. عنصر کلاته شده پتانسیل بار بیشتری ایجاد مینماید و بنابراین بسیار بهتر از کانال ریشه عبور خواهد کرد. اگر بخواهیم عناصری که به فرم کلات هستند را با عناصر آزاد و یا غیر کلات در خاک مقایسه کنیم، عنصر به فرم کلات ثبات بیشتری داشته و با آبشویی کمتر از دسترس ریشه خارج میگردند.
نکته مهم این است که مواد کلات ساز نباید در سوخت و ساز گیاه اختلال ایجاد نماید و برای گیاه مضر باشد. باید توجه شود که فقط عنصرهای آهن، کلسیم، روی، منگنز، منیزیم و مس قابلیت کلات شدن و قابل استفاده بعنوان کود ریز مغذی هستند.
مزایای کلی کود کلات شده:
- کمک به تحرک و جنبش مواد مغذی و مواد فلزی
- قابل دسترس قرار گرفتن مواد ریز مغزی در خاک برای گیاه
- نقش مهم در سیستم حیات گیاه
- ممانعت از تثبیت عناصر معدنی ریزمغذی مخصوصاً در شرایط قلیایی خاک
- قابل جذب برای گیاه در pHهای 3 تا 11
- جذب بسیار عالی در مقایسه با کودهای شیمیایی و محصولات مشابه موجود در بازار
- پایداری دیواره سلول و غشاهای سلولی همچنین توسعه سلول
- تعادل کاتیون و آنیون
- توسعه ریشه و افزایش مقاومت در برابر صدمات ناشی از تغییرات آب و هوایی و مقاومت در برابر باد
- افزایش کیفیت و رنگ پذیری محصول
- مانع از آبشویی توسط عوامل کلاته
- کاملاً محلول در آب
- پایداری بیشتر یونهای فلزی کلات به نسبت یونهای آزاد
- ممانعت نمودن از بروز بیماری یا همان رشد پاتوژن در گیاهان
- جلوگیری کردن از دست دادن مواد مغزی موجود در خاک
کود کلسیم :
یک گیاه برای رشد خوب و تولید محصول مناسب و با کیفیت به کلسیم و افزایش جذب آن نیاز دارد. کلسیم یک جزء از هر سلول گیاهی است که ورود و خروج هر چیزی را از دیواره سلول کنترل مینماید. کود کلسیم به دیواره سلول استحکام داده و باعث افزایش زمان انبارداری محصولات و کم کردن انواع بیماری فیزیولوژیکی مانند پوسیدگی گلگاه شده و بدین ترتیب میوه در زمان انبارداری دیرتر خراب میگردد.
کود کلسیم در تغذیه گیاه و در سلامت خاک نقش مهمی داشته و بصورت جامد و مایع استفاده میگردد. كود کلسیم این قابليت را دارد كه برخلاف كودهاي غیره و موجود در بازار که حاوي كلسيم هستند از دو راه ريشه و اندام هوايي جذب گياه گردد. كلسيم در گياه داراي نقش حياتي زیادی است كه اصلیترین آن کمک به استحكام ديواره سلولي گياه، فعال نمودن آنزيمها و اثرگذاری در ساخت پروتئين اشاره نمود
شرایطی که شاید باعث کمبود کلسیم (Ca) در گیاهان گردد:
- رطوبت بالا در محیط
- دمای پایین که باعث کم شدن تبخیر و تعرق از سطح گیاه میگردد
- تجمع شوری
علایم و نشانههای کمبود کود کلسیم در برخی درختان
كمبود كلسيم در درختان عارضههایی را ایجاد مینماید:
- در درخت سيب موجب پيدايش عارضه هاي مغز لهيدگي میوه، لكه از نوع چوب پنبه اي، لكه تلخ و…
- در درخت پسته عامل پيدايش عارضه ريزش خوشه و لكه پوست استخواني محصول
- در هندوانه و گوجه عامل پوسيده شدن و در سيب زميني عامل قهوه اي شدن داخلش مي باشد.
مزایای کود کلسیم
- کنترل رشد و تقسیم سلولی
- الزام برای جذب و متابولیسم نیترات
- کنترل رشد دیواره سلولی
- تنظیم فعالیتهای آنزیمی
- جوانه زدن دانه گرده
- برای متابولیسم نشاسته لازم است
- کم کردن ضایعات ناشی از لکه تلخ
- ممانعت از نرمیبافت داخلی محصول
- ممانعت از عارضه آبگز شدن
- جلوگیری از بد فرم شدن میوهها
- سوخت و ساز کربوهیدراتها
- رشد مریستمیگیاهان
- سنتز اسید نوکلئیک
استفاده از کود کلسیم برای چه گیاهانی ضروری میباشد؟
گیاهانی هستند که این عنصر نقش بسزایی برایشان دارد از جمله: سیب، کلم بروکلی، هویج، کرفس، گیلاس، مرکبات، پنبه، خربزه، انگور، حبوبات، کاهو، هلو، بادام زمینی، گلابی، فلفل، کلم و گل کلم، سیب زمینی، تنباکو و گوجه. در شرایط کمبود با توجه به شرایط محیط میتوان از انواع کود کلسیم استفاده کرد.
